{"id":1534,"date":"2024-03-22T21:27:18","date_gmt":"2024-03-22T21:27:18","guid":{"rendered":"https:\/\/migjeni.se\/?p=1534"},"modified":"2024-03-22T21:27:18","modified_gmt":"2024-03-22T21:27:18","slug":"gladiola-jorbuste-lexuarit-per-te-kuptuar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/migjeni.se\/index.php\/2024\/03\/22\/gladiola-jorbuste-lexuarit-per-te-kuptuar\/","title":{"rendered":"Gladiola Jorbus:T\u00eb lexuarit p\u00ebr t\u00eb kuptuar"},"content":{"rendered":"<p><strong>P\u00ebrgatiti: Gladiola Jorbus<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 T\u00eb lexuarit p\u00ebr t\u00eb kuptuar<\/strong><\/p>\n<p>T\u00eb lexuarit p\u00ebr t\u00eb kuptuar i referohet aft\u00ebsis\u00eb p\u00ebr t\u00eb kuptuar dhe interpretuar tekstin e shkruar. Ai ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me aft\u00ebsin\u00eb p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrpunuar dhe nxjerr\u00eb p\u00ebrfundime nga ajo q\u00eb lexoni. N\u00eb kontekstin arsimor, t\u00eb lexuarit p\u00ebr t\u00eb kuptuar \u00ebsht\u00eb nj\u00eb aft\u00ebsi qendrore dhe ndikon n\u00eb mund\u00ebsit\u00eb e nx\u00ebn\u00ebsve p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb njohuri n\u00eb t\u00eb gjitha l\u00ebnd\u00ebt shkollore. T\u00eb lexuarit p\u00ebr t\u00eb kuptuar \u00ebsht\u00eb nj\u00eb koncept kompleks. Asnj\u00eb studiues nuk ka arritur ende t\u00eb p\u00ebrcaktoj\u00eb nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb mbuloj\u00eb t\u00eb gjitha pjes\u00ebt. P\u00ebr shembull mund t\u00eb ket\u00eb t\u00eb b\u00ebj\u00eb me kushtet njoh\u00ebse t\u00eb individit, motivimin dhe faktor\u00ebt socio-ekonomik\u00eb, si\u00e7 jan\u00eb burimet dhe mjedisi i edukimit (Westlund, 2009).<\/p>\n<p>P\u00ebrkufizimi i Agjencis\u00eb Komb\u00ebtare Suedeze p\u00ebr Arsimin mbi t\u00eb lexuarit p\u00ebr t\u00eb kuptuar \u00ebsht\u00eb aft\u00ebsia p\u00ebr t\u00eb interpretuar, trajtuar informacionin dhe p\u00ebr t\u00eb krijuar kuptim n\u00eb tekste t\u00eb ndryshme (Skolverket, 2016).<\/p>\n<p>Strategjit\u00eb e leximit t\u00eb t\u00eb kuptuarit i ndihmojn\u00eb nx\u00ebn\u00ebsit t\u00eb b\u00ebhen lexues m\u00eb aktiv\u00eb, pyet\u00ebs, parashikues dhe \u201czgjidh\u00ebs problematik\u201d, gj\u00eb q\u00eb nga ana e tij forcon t\u00eb kuptuarit. P\u00ebr t\u00eb qen\u00eb efektive, strategjit\u00eb e leximit duhet t\u00eb p\u00ebrdoren n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb p\u00ebrs\u00ebritur dhe t\u00eb b\u00ebhen pjes\u00eb e natyrshme e leximit t\u00eb studentit &#8211; mund\u00ebsisht sa her\u00eb q\u00eb nj\u00eb student lexon nj\u00eb tekst. P\u00ebrdorimi i strategjive t\u00eb leximit mund t&#8217;i ndihmoj\u00eb student\u00ebt t\u00eb kuptojn\u00eb tekste q\u00eb p\u00ebrndryshe nuk do t&#8217;i kuptonin.<\/p>\n<p>Po rendisim m\u00eb posht\u00eb disa aspekte t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb t\u00eb kuptuarit t\u00eb leximit si psh:<\/p>\n<p><strong>Dekodimi dhe kuptimi i fjal\u00ebve<\/strong>: P\u00ebr t\u00eb kuptuar nj\u00eb tekst, nx\u00ebn\u00ebsi duhet t\u00eb jet\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb dekodoj\u00eb fjal\u00ebt (t\u2019i lexoj\u00eb ato sakt\u00eb) dhe t\u2019i kuptoj\u00eb sakt\u00eb. Dekodimi ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me p\u00ebrkthimin e shkronjave n\u00eb tinguj dhe fjal\u00eb. T\u00eb kuptuarit e fjal\u00ebve p\u00ebrfshin t\u00eb kuptuarit e kuptimit t\u00eb fjal\u00ebve.<\/p>\n<p><strong>Strategjit\u00eb e leximit<\/strong>: Nx\u00ebn\u00ebsit duhet t\u00eb m\u00ebsojn\u00eb strategji t\u00eb ndryshme leximi p\u00ebr t\u00eb kuptuar dhe interpretuar tekstet. K\u00ebto strategji p\u00ebrfshijn\u00eb identifikimin e fjal\u00ebve ky\u00e7e, b\u00ebrjen e parashikimeve, parashtrimin e pyetjeve dhe nxjerrjen e p\u00ebrfundimeve.<\/p>\n<p><strong>Aktivizimi i p\u00ebrvojave<\/strong>: T\u00eb kuptuarit e teksteve p\u00ebrmir\u00ebsohen kur nx\u00ebn\u00ebsit aktivizojn\u00eb p\u00ebrvojat e tyre t\u00eb m\u00ebparshme rreth tem\u00ebs p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn b\u00ebhet fjal\u00eb. Mund t\u00eb jen\u00eb p\u00ebrvoja personale ose njohuri nga burime t\u00eb tjera.<\/p>\n<p><strong>Diskutimi i teksteve<\/strong>: Diskutimi i teksteve s\u00eb bashku me t\u00eb tjer\u00ebt u jep nx\u00ebn\u00ebsve mund\u00ebsin\u00eb t\u00eb reflektojn\u00eb mbi p\u00ebrmbajtjen dhe ta shohin at\u00eb nga k\u00ebndv\u00ebshtrime t\u00eb ndryshme. Kjo mb\u00ebshtet kuptimin e tyre t\u00eb leximit.<\/p>\n<p><strong>Motivimi dhe aktiviteti<\/strong>: Student\u00ebt e motivuar q\u00eb jan\u00eb lexues aktiv\u00eb kan\u00eb nj\u00eb shans m\u00eb t\u00eb madh p\u00ebr t\u00eb zhvilluar kuptim t\u00eb mir\u00eb t\u00eb leximit. Leximi me interes dhe p\u00ebrkushtim \u00ebsht\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm. Pse nx\u00ebn\u00ebsit duhet t\u00eb lexojn\u00eb? T\u00eb lexuarit \u00ebsht\u00eb nj\u00eb aft\u00ebsi themelore thelb\u00ebsore p\u00ebr t\u00eb m\u00ebsuarit dhe pjes\u00ebmarrjen n\u00eb shoq\u00ebri.<\/p>\n<p>P\u00ebrse \u00a0student\u00ebt duhet t\u00eb lexojn\u00eb?<\/p>\n<p><strong>P\u00ebrvet\u00ebsimi i njohurive<\/strong>: N\u00ebp\u00ebrmjet leximit nx\u00ebn\u00ebsit fitojn\u00eb informacion dhe njohuri p\u00ebr l\u00ebnd\u00eb t\u00eb ndryshme. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb themelore e edukimit shkollor.<\/p>\n<p><strong>T\u00eb menduarit kritik<\/strong>: Leximi i sfidon student\u00ebt t\u00eb mendojn\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb kritike, t\u00eb analizojn\u00eb tekste dhe t\u00eb nxjerrin p\u00ebrfundimet e tyre. Kjo i ndihmon ata t\u00eb zhvillojn\u00eb aft\u00ebsin\u00eb e tyre p\u00ebr t\u00eb arsyetuar dhe p\u00ebr t\u00eb argumentuar.<\/p>\n<p><strong>\u00a0Zhvillimi i gjuh\u00ebs<\/strong>: Leximi ndihmon n\u00eb zhvillimin e aft\u00ebsive gjuh\u00ebsore t\u00eb student\u00ebve, duke p\u00ebrfshir\u00eb fjalorin, gramatik\u00ebn dhe shprehjen.<\/p>\n<p><strong>Imagjinata dhe kreativiteti<\/strong>: N\u00ebp\u00ebrmjet let\u00ebrsis\u00eb artistike dhe teksteve t\u00eb tjera, nx\u00ebn\u00ebsit marrin mund\u00ebsin\u00eb t\u00eb p\u00ebrdorin imagjinat\u00ebn dhe krijimtarin\u00eb e tyre.<\/p>\n<p><strong>T\u00eb m\u00ebsuarit gjat\u00eb gjith\u00eb jet\u00ebs<\/strong>: T\u00eb kuptuarit e mir\u00eb t\u00eb leximit \u00ebsht\u00eb nj\u00eb aft\u00ebsi q\u00eb nevojitet jo vet\u00ebm n\u00eb shkoll\u00eb, por edhe n\u00eb jet\u00ebn e pun\u00ebs dhe jet\u00ebn e p\u00ebrditshme. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb baz\u00eb q\u00eb i sh\u00ebrben t\u00eb m\u00ebsuarit gjat\u00eb gjith\u00eb jet\u00ebs. Si p\u00ebrmbledhje, t\u00eb kuptuarit e t\u00eb lexuarit \u00ebsht\u00eb nj\u00eb aft\u00ebsi ky\u00e7e q\u00eb u jep student\u00ebve mjetet p\u00ebr t\u00eb kuptuar dhe interpretuar tekstet, pavar\u00ebsisht nga fusha l\u00ebndore apo situata e jet\u00ebs.<\/p>\n<p>Ato mund t\u00eb p\u00ebrkufizohen si p\u00ebrpjekje t\u00eb vet\u00ebdijshme, t\u00eb orientuara drejt q\u00ebllimit p\u00ebr t\u00eb ndikuar n\u00eb pun\u00ebn e lexuesit n\u00eb dekodimin e tekstit, kuptimin e fjal\u00ebve dhe nd\u00ebrtimin e t\u00eb kuptuarit nga teksti.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>P\u00ebrgatiti: Gladiola Jorbus \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 T\u00eb lexuarit p\u00ebr t\u00eb kuptuar T\u00eb lexuarit p\u00ebr t\u00eb kuptuar i referohet aft\u00ebsis\u00eb p\u00ebr t\u00eb kuptuar dhe interpretuar tekstin e shkruar. Ai ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me aft\u00ebsin\u00eb p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrpunuar dhe nxjerr\u00eb p\u00ebrfundime nga ajo q\u00eb lexoni. N\u00eb kontekstin arsimor, t\u00eb lexuarit p\u00ebr t\u00eb kuptuar \u00ebsht\u00eb nj\u00eb aft\u00ebsi qendrore dhe ndikon [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-1534","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-opinione"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/migjeni.se\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1534","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/migjeni.se\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/migjeni.se\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/migjeni.se\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/migjeni.se\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1534"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/migjeni.se\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1534\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/migjeni.se\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1534"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/migjeni.se\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1534"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/migjeni.se\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1534"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}