{"id":2130,"date":"2024-10-13T16:17:30","date_gmt":"2024-10-13T16:17:30","guid":{"rendered":"https:\/\/migjeni.se\/?p=2130"},"modified":"2024-10-13T16:17:30","modified_gmt":"2024-10-13T16:17:30","slug":"migjeni-millosh-gjergj-nikolla","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/migjeni.se\/index.php\/2024\/10\/13\/migjeni-millosh-gjergj-nikolla\/","title":{"rendered":"Migjeni-Millosh Gjergj Nikolla"},"content":{"rendered":"<p>Millosh Gjergj Nikolla i njohur m\u00eb shum\u00eb p\u00ebrmes nofk\u00ebs Migjeni(Shkod\u00ebr, 13 tetor 1911 &#8211; Torre Pellice, 26 gusht 1938)\u00a0ka qen\u00eb nj\u00eb poet \u00a0dhe prozator i shquar shqiptar. Migjeni konsiderohet si nj\u00eb nd\u00ebr shkrimtar\u00ebt m\u00eb t\u00eb lexuar e m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb shqipe t\u00ebshekullit t\u00eb 20-t\u00eb. P\u00ebr epok\u00ebn ishte nj\u00eb z\u00eb krejt\u00ebsisht novator nga brendia dhe forma. Ndikimi i tij mbi let\u00ebrsin\u00eb shqipe t\u00eb koh\u00ebs ishte i madh.<\/p>\n<p>Konsiderohet q\u00eb Migjeni kaloi nga nj\u00eb romantiz\u00ebm revolucionar n\u00eb realiz\u00ebm kritik gjat\u00eb jet\u00ebs s\u00eb tij. Ai trajtoi varf\u00ebrin\u00eb e viteve kur jetoi, me krijime t\u00eb tij si &#8220;Buk\u00ebn ton\u00eb t\u00eb p\u00ebrditshme falna sot&#8221;, &#8220;Bukuria q\u00eb vret&#8221;, &#8220;Moll\u00eb e ndalueme&#8221;, &#8220;Legjenda e misrit&#8221;, &#8220;A don qymyr zotni?&#8221;, etj. fshikulloi ashp\u00ebr indiferentizmin e klasave t\u00eb kamura\u00a0ndaj vuajtjeve t\u00eb popullit.<\/p>\n<p>Nj\u00eb shtys\u00eb te posa\u00e7me mori p\u00ebrhapja e krijimtaris\u00eb se tij pasLuft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore, kur regjimi komunist mori p\u00ebrsip\u00ebr botimin e plot\u00eb t\u00eb veprave, t\u00eb cilat n\u00ebvitet `30\u00a0kishin qen\u00eb pjes\u00ebrisht t\u00eb pabotuara.<\/p>\n<p>Migjeni kishte bindje t\u00eb p\u00ebrparuara p\u00ebr koh\u00ebn e tij, me t\u00eb cilat filloi t\u00eb brumoset q\u00eb n\u00eb bankat e shkoll\u00ebs n\u00ebn ndikimin e veprave t\u00eb autor\u00ebve p\u00ebrparimtar\u00eb. Pun\u00ebn si shkrimtar e nisi kur n\u00eb let\u00ebrsin\u00eb shqiptare po forcohej rryma demokratike me shkrimet e tij realiste, thell\u00ebsisht novatore nga brendia dhe forma, dha ndihm\u00eb t\u00eb madhe n\u00eb zhvillimin e saj t\u00eb m\u00ebtejsh\u00ebm.<\/p>\n<p>N\u00eb themel t\u00eb veprimtaris\u00eb s\u00eb Migjenit q\u00ebndron aspirata p\u00ebr nj\u00eb bot\u00eb t\u00eb re, ku njer\u00ebzit e thjesht\u00eb t\u00eb jetojn\u00eb t\u00eb lir\u00eb dhe t\u00eb lumtur me dinjitet njer\u00ebzor dhe pa frik\u00eb p\u00ebr t\u00eb nes\u00ebrmen. Ky humaniz\u00ebm aktiv p\u00ebrshkon tej e ndan vepr\u00ebn e tij. N\u00eb poezit\u00eb e para, si &#8220;Zgjimi&#8221;, &#8220;T\u00eb birt&#8217; e shekullit t\u00eb ri&#8221;, &#8220;Shk\u00ebndija&#8221;, &#8220;Shpirt\u00ebnit shtegtar\u00eb&#8221;, etj. pak\u00ebnaq\u00ebsia e thell\u00eb ndaj realitetit \u00e7ifligaro-borgjez dhe \u00ebndrra e autorit p\u00ebr nj\u00eb t\u00eb ardhme t\u00eb bukur u shpreh me figura t\u00eb gjalla romantike. Poeti u ngrit kund\u00ebr amullis\u00eb shoq\u00ebrore dhe forcave q\u00eb mbanin vendin n\u00eb err\u00ebsir\u00eb (&#8220;kalb\u00ebsinave q\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb shejtnim&#8221;). Kritika e rrept\u00eb e gjendjes s\u00eb r\u00ebnd\u00eb t\u00eb vendit u g\u00ebrshetua n\u00eb k\u00ebto vepra me d\u00ebshir\u00ebn e zjarrt\u00eb p\u00ebr &#8220;nj\u00eb agim t\u00eb lum e t\u00eb drejt\u00eb komb\u00ebtar&#8221;, me grishjen p\u00ebr t\u00eb luftuar p\u00ebr dit\u00eb m\u00eb t\u00eb bukura. P\u00ebr zhvillimin e Migjenit si shkrimtar \u00ebsht\u00eb karakteristik kalimi i tij i shpejt\u00eb nga romantizmi revolucionar n\u00eb realizmin kritik.<\/p>\n<p>Pasqyrimi i varf\u00ebris\u00eb s\u00eb thell\u00eb t\u00eb masave z\u00eb vend qendror n\u00eb botimet e Migjenit p\u00ebr shkrimtarin kishte r\u00ebnd\u00ebsi t\u00eb madhe shoq\u00ebrore q\u00eb t\u00eb dilte n\u00eb drit\u00eb sa m\u00eb qart\u00eb humnera e vuajtjeve, ku e kishte hedhur popullin regjimi reaksionar. Heronjt\u00eb e veprave t\u00eb tij m\u00eb t\u00eb mira (&#8220;Buk\u00ebn ton\u00eb t\u00eb p\u00ebrditshme falna sot&#8221;, &#8220;Bukuria q\u00eb vret&#8221;, &#8220;Moll\u00eb e ndalueme&#8221;, &#8220;Legjenda e misrit&#8221;, &#8220;A don qymyr zotni?&#8221;, etj.) ishin t\u00eb papun\u00eb q\u00eb rropateshin gjith\u00eb dit\u00ebn p\u00ebr t\u00eb nxjerr\u00eb kafshat\u00ebn e goj\u00ebs, mal\u00ebsor\u00eb q\u00eb q\u00ebndronin n\u00eb zgrip t\u00eb jet\u00ebs, t\u00eb mjer\u00eb q\u00eb nuk u kishte ecur n\u00eb jet\u00eb dhe ishin flakur jasht\u00eb shoq\u00ebris\u00eb. N\u00eb &#8220;Poem\u00ebn e mjerimit&#8221;, vepr\u00ebn e tij m\u00eb t\u00eb shquar, Migjeni p\u00ebrshkroi n\u00eb tablo t\u00eb gjall\u00eb dhe rr\u00ebqeth\u00ebse t\u00eb g\u00eblltitjes s\u00eb v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb masave t\u00eb shtypura dhe t\u00eb shfryt\u00ebzuara, t\u00eb venitjes s\u00eb tyre fizike n\u00ebn grushtin e mjerimit, q\u00eb sundonte n\u00eb vend dhe mbrohej nga monarkia \u00e7ifligaro-borgjeze. N\u00eb nj\u00eb varg shkrimesh, si &#8220;Zoti t\u00eb dhasht\u00eb&#8221; etj., Migjeni fshikulloi ashp\u00ebr indiferentizmin e klasave t\u00eb kamura ndaj vuajtjeve q\u00eb hiqte populli. Shtresat e privilegjuara Migjeni i pasqyroi kryesisht n\u00eb jet\u00ebn e tyre vetjake, ai tregoi moralin hipokrit dhe despotizmin q\u00eb karakterizonte marr\u00ebdh\u00ebniet e tyre familjare (&#8220;T\u00eb \u00e7elen arkapijat&#8221;, &#8220;Studenti n\u00eb sht\u00ebpi&#8221;). N\u00eb &#8220;Studenti n\u00eb sht\u00ebpi&#8221; vuri n\u00eb loj\u00eb inteligjencien borgjeze, si forc\u00eb e paaft\u00eb p\u00ebr t\u00eb luftuar p\u00ebr ideale t\u00eb larta. Migjeni goditi haptazi dhe me forc\u00eb artin dhe shtypin zyrtar (&#8220;Kanga skandaloze&#8221;, &#8220;Programi i nj\u00eb reviste&#8221;, &#8220;Novel\u00eb mbi kriz\u00ebn&#8221; etj.) Skamor\u00ebt, t\u00eb cil\u00ebt i urrenin shtyp\u00ebsit, por ende nuk guxonin t\u00eb ngriheshin kund\u00ebr tyre, Migjeni i pasqyroi me simpati t\u00eb thell\u00eb. N\u00eb skicat &#8220;Luli i voc\u00ebrr&#8221; dhe sidomos te &#8220;Zeneli&#8221;, shkrimtari vuri n\u00eb dukje aft\u00ebsit\u00eb intelektuale t\u00eb masave dhe d\u00ebshir\u00ebn e zjarrt\u00eb p\u00ebr ndryshime n\u00eb gjendjen e tyre shoq\u00ebrore. Shkrimtari tregoi edhe shfaqjet, sado t\u00eb zbehta t\u00eb protest\u00ebs s\u00eb tyre ndaj padrejt\u00ebsis\u00eb shoq\u00ebrore (&#8220;Moll\u00eb e ndalueme&#8221;). Rr\u00ebfimi i thjesht\u00eb dhe konciz, imt\u00ebsit\u00eb, q\u00eb zbulojn\u00eb thelbin e dukuris\u00eb, fryma polemike, psikologjizmi i holl\u00eb, prirja p\u00ebr t&#8217;i dh\u00ebn\u00eb personazhet me disa viza, figurat poetike shpreh\u00ebse, ironia &#8211; k\u00ebto jan\u00eb ve\u00e7orit\u00eb kryesore t\u00eb stilit t\u00eb Migjenit. Shkrimet e tija lan\u00eb gjurm\u00eb t\u00eb dukshme n\u00eb letrar\u00ebt e rinj t\u00eb koh\u00ebs.<\/p>\n<p>Me mohimin e shoq\u00ebris\u00eb \u00e7ifligaro-borgjeze dhe aspirat\u00ebn e fort\u00eb p\u00ebr nj\u00eb t\u00eb ardhme m\u00eb t\u00eb mir\u00eb p\u00ebr masat e popullit, Migjeni pati ndikim t\u00eb ndjesh\u00ebm n\u00eb rrethet e rinis\u00eb p\u00ebrparimtare; me veprat e tij ndihmoi n\u00eb formimin shpirt\u00ebror t\u00eb saj. K\u00ebt\u00eb rol ato e luajt\u00ebn edhe n\u00eb vitet e q\u00ebndres\u00ebs kund\u00ebr pushtuesit fashist, kur qarkullonin dor\u00eb m\u00eb dor\u00eb.<\/p>\n<p>Pas \u00c7lirimit trash\u00ebgimi letrar i Migjenit u b\u00eb i njohur plot\u00ebsisht. (&#8220;Veprat&#8221; e plota t\u00eb Migjenit jan\u00eb botuar tre her\u00eb: 1954, 1957, 1961, kan\u00eb dal\u00eb edhe nj\u00eb varg botimesh t\u00eb tipave t\u00eb ndrysh\u00ebm). Shkrimet poetike dhe n\u00eb proz\u00eb t\u00eb Migjenit jan\u00eb p\u00ebrkthyer n\u00eb disa gjuh\u00eb t\u00eb huaja. P\u00ebr jet\u00ebn dhe shkrimet e tija jan\u00eb botuar studime e artikuj t\u00eb shumt\u00eb.<\/p>\n<p>Me interesimin e Republik\u00ebs Popullore t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb eshtrat e Migjenit u soll\u00ebn n\u00eb atdhe n\u00eb 1956. Iu dha titulli &#8220;M\u00ebsues i Popullit&#8221; post-mortem n\u00eb vitin 1957.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Millosh Gjergj Nikolla i njohur m\u00eb shum\u00eb p\u00ebrmes nofk\u00ebs Migjeni(Shkod\u00ebr, 13 tetor 1911 &#8211; Torre Pellice, 26 gusht 1938)\u00a0ka qen\u00eb nj\u00eb poet \u00a0dhe prozator i shquar shqiptar. Migjeni konsiderohet si nj\u00eb nd\u00ebr shkrimtar\u00ebt m\u00eb t\u00eb lexuar e m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb shqipe t\u00ebshekullit t\u00eb 20-t\u00eb. P\u00ebr epok\u00ebn ishte nj\u00eb z\u00eb krejt\u00ebsisht novator nga brendia [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-2130","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-opinione"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/migjeni.se\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2130","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/migjeni.se\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/migjeni.se\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/migjeni.se\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/migjeni.se\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2130"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/migjeni.se\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2130\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/migjeni.se\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2130"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/migjeni.se\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2130"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/migjeni.se\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2130"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}