{"id":3689,"date":"2025-11-23T15:47:57","date_gmt":"2025-11-23T14:47:57","guid":{"rendered":"https:\/\/migjeni.se\/?p=3689"},"modified":"2025-11-23T15:47:57","modified_gmt":"2025-11-23T14:47:57","slug":"bashkim-saliasi-shenime-mbi-vepren-letrare-11-te-te-shkrimtarit-ismail-kadare","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/migjeni.se\/index.php\/2025\/11\/23\/bashkim-saliasi-shenime-mbi-vepren-letrare-11-te-te-shkrimtarit-ismail-kadare\/","title":{"rendered":"Bashkim Saliasi : SH\u00cbNIME MBI VEPR\u00cbN LETRARE 11- T\u00cb T\u00cb SHKRIMTARIT ISMAIL KADARE"},"content":{"rendered":"<p>Bashkim Saliasi<\/p>\n<p>SH\u00cbNIME MBI VEPR\u00cbN LETRARE 11- T\u00cb T\u00cb SHKRIMTARIT ISMAIL KADARE<\/p>\n<p>N\u00eb vepr\u00ebn letrare 11- t\u00eb , t\u00eb shkrimtarit Ismail Kadare do t\u00eb njiheni me tipa dhe karaktere, personazhe aktuale q\u00eb i ndeshim dhe n\u00eb dit\u00ebt tona. Hajnia \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb nj\u00eb fenomen q\u00eb shqet\u00ebson shoq\u00ebrin\u00eb ton\u00eb n\u00eb k\u00ebto 31 vite demokraci.<br \/>\nVjedhje pronash, mashtrime, mbivendosje pronash dhe \u00e7far\u00eb nuk na d\u00ebgjojn\u00eb vesh\u00ebt n\u00ebp\u00ebr emisione televizive. K\u00ebto dit\u00eb ndodhi ngjarja makabre. U vra gjykat\u00ebsi n\u00eb sall\u00ebn e gjyqit. Lind pyetja; -Kush \u00ebsht\u00eb fajtori?!<br \/>\nPra, shkrimtari Ismail Kadare mb\u00ebshtetur n\u00eb tabanin popull sjell p\u00ebr lexuesin n\u00eb vepr\u00ebn e tij t\u00eb 11- t\u00eb , tregime dhe novela ku kritikon veset e hajnis\u00eb dhe mashtrimit. N\u00eb vitet e para t\u00eb demokracis\u00eb, pra nd\u00ebrrimit t\u00eb sistemit pat\u00ebm fenomenin e maskave, por k\u00ebto hera-her\u00ebs<br \/>\nnxjerrin kok\u00eb dhe b\u00ebhen shkak p\u00ebr prishjen e imazhit t\u00eb qytetarve t\u00eb vendit ton\u00eb. Para nj\u00eb jave ndodhi n\u00eb qytetin e Kuk\u00ebsit grabitja nga maskat e qytetarve Kosovar dhe u plagos apo u vra nj\u00eb qytetar. Jo rrall her\u00eb d\u00ebgjojm\u00eb n\u00eb kronikat q\u00eb jepen \u00e7do mbr\u00ebmje p\u00ebr fenomene t\u00eb tilla, t\u00eb cilat (mendimi im) nuk ka p\u00ebrse t\u00eb jepen n\u00eb televizor t\u00eb cilat b\u00ebhen burim diskutimesh dhe pse jo dhe nxitje p\u00ebr k\u00ebt\u00eb fenomen kusarie.<br \/>\nN\u00eb tregimin \u201cKusari\u201d, hajduti, i cili ishte m\u00ebsuar me k\u00ebt\u00eb lloj pune mbante familjen, nj\u00eb dit\u00eb u diskretitua. Me k\u00ebt\u00eb fenomen ndeshim p\u00ebrdit\u00eb n\u00eb linjat urbane, por sidomos m\u00eb t\u00eb zakonshmet jan\u00eb n\u00eb linj\u00ebn Kinostudio-Kombinat, por edhe n\u00eb linjat e tjera si ajo e<br \/>\nPorcelanit, Unaz\u00ebs etj.<br \/>\nN\u00eb tregimin e dyt\u00eb \u201cN\u00eb qiellin e kalt\u00ebr\u201d, autori b\u00ebn\u00eb fjal\u00eb p\u00ebr diversionin q\u00eb kryhej n\u00eb tok\u00ebn ton\u00eb nga njer\u00ebz q\u00eb st\u00ebrviteshin n\u00eb dhera t\u00eb huaja dhe d\u00ebrgoheshin n\u00eb vendin ton\u00eb p\u00ebr sabotazh, apo dhe p\u00ebr rr\u00ebzimin e pushtetit.<br \/>\nN\u00eb k\u00ebt\u00eb tregim Kadareja n\u00ebp\u00ebr mjet metafor\u00ebs ironizon k\u00ebta njer\u00ebz t\u00eb \u201cpa shpirt\u201d, q\u00eb vinin p\u00ebr t\u2019u b\u00ebr\u00eb keq njer\u00ebzve t\u00eb tyre, por ama k\u00ebtu do t\u00eb gjejn\u00eb vdekjen.<br \/>\nNdiqni nj\u00eb dialog;<br \/>\n-Po atyre q\u00eb vdesin n\u00eb tok\u00eb \u00e7\u2019u b\u00ebhen shpirtrat?<br \/>\n-Nuk e di, p\u00ebr k\u00ebt\u00eb gj\u00eb nuk kam d\u00ebgjuar ndonj\u00ebher\u00eb.<br \/>\n-N\u00eb tok\u00eb vdesin shumica e njer\u00ebzve, &#8211; foli p\u00ebrs\u00ebri ai q\u00eb i kishte kthyer kurrizin detit.<br \/>\n-\u00cbsht\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb. Bile shumica d\u00ebrrmuse.<br \/>\n-Kurse nj\u00eb pakic\u00eb fare e vog\u00ebl vdesin n\u00eb aj\u00ebr, tha tjetri\u2026<br \/>\nN\u00eb tregimin \u201cNd\u00ebrtimi i hotelit N\u201d. Me pak rreshta do t\u00eb p\u00ebrmblidhja esenc\u00ebn e shkrimit nga Kadare se: &#8211; \u201cMikpritja e popullit ton\u00eb \u00ebsht\u00eb ruajtur brez pas brezi dhe mal\u00ebsor\u00ebt nuk ishin t\u00eb bindur p\u00ebr q\u00ebllimin e k\u00ebtij hoteli\u201d.<br \/>\nN\u00ebp\u00ebrmjet k\u00ebtij tregimi del n\u00eb pah evolucioni i jet\u00ebs kulturore, i cili do koh\u00ebn e vet q\u00eb t\u00eb arrihet dhe nuk b\u00ebhet me urdhra.<br \/>\nKryetari pa pritur p\u00ebrplasi grushtin n\u00eb tryez\u00eb dhe u ngrit nga karrikja.<br \/>\n-Jo bre burr\u00eb, s\u2019kemi me i l\u00ebn\u00eb rrug\u00ebve, b\u00ebrtiti. N\u00eb k\u00ebto rrethana njer\u00ebzit tan\u00eb se kan\u00eb zakon me i l\u00ebn\u00eb njer\u00ebzit pa streh\u00eb. Nuk koritet kollaj malcia.<br \/>\nN\u00eb tregim Kadareja tregon p\u00ebr nj\u00eb shkollar q\u00eb vajti nga bankat e shkoll\u00ebs dhe \u00e7do gj\u00eb n\u00eb teren do e gjente gati, por shkollari nuk njihte tradit\u00ebn e vendasve dhe nuk kishte eksperienc\u00ebn e duhur p\u00ebr t\u00eb punuar me njer\u00ebzit.<br \/>\nNjeriu m\u00ebson nga jeta duke u p\u00ebrplasur me v\u00ebshtir\u00ebsit.<br \/>\nDuke marr shkas nga ky tregim mu kujtua biseda q\u00eb zhvillova para disa dit\u00ebsh n\u00eb telefon me djalin q\u00eb punon dhe jeton n\u00eb Lond\u00ebr. Shkoja shpesh n\u00eb Greqi dhe n\u00eb Gjirokas\u00ebr kur furnizova makin\u00ebn takoj dy shtetas amerikan\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb bised\u00eb me ta i ftova p\u00ebr kafe. Pas kafes i ftova dhe u pagova drek\u00ebn. M\u00eb treguan se do<br \/>\nt\u00eb udh\u00ebtonin p\u00ebr n\u00eb Athin\u00eb.<br \/>\n-Ejani me mua, u thash,- dhe ata pranuan. Shkojm\u00eb n\u00eb dogan dhe pasi vulosa pasaportat doganieri m\u00eb urdh\u00ebroi q\u00eb t\u00eb b\u00ebhej kontroll fizik i makin\u00ebs. Pasi e kontrolluan dhe nuk gjet\u00ebn gj\u00eb doganieri m\u00eb drejtohet; -po k\u00ebta pasagjer\u00ebt \u00e7i ke?<br \/>\nJan\u00eb amerikan, i p\u00ebrgjigjem. I takova n\u00eb Gjirokast\u00ebr dhe me q\u00eb kam rrug\u00ebn p\u00ebr Athin\u00eb u thash ejani me mua pa asnj\u00eb pages\u00eb. Po \u00e7antat e tyre e di ti se \u00e7far\u00eb kan\u00eb, m\u00eb thot\u00eb?<br \/>\nP\u00ebrgjigja i me ishte jo\u2026. Kontrolloj\u2026<br \/>\nZbriti nga makina m\u00eb urdh\u00ebroi\u2026<br \/>\nU fola anglisht dhe u thash\u00eb, se doganieri k\u00ebrkon t\u00eb zbrisni nga makina p\u00ebr kontroll.<br \/>\nSa zbriti i pari i thot\u00eb doganierit; &#8211; o \u00e7\u2019k\u00ebnaq\u00ebsi q\u00eb \u00ebsht\u00eb sot p\u00ebr mua, ti je greku i par\u00eb q\u00eb un\u00eb takoj n\u00eb jet\u00ebn time. Dhe k\u00ebshtu me shaka me nj\u00ebri-tjetrin pa b\u00ebr\u00eb asnj\u00eb lloj kontrolli, na uruan rrug\u00eb t\u00eb mbar\u00eb.<br \/>\nS\u00eb bashku me dy amerikan\u00ebt udh\u00ebtuam deri n\u00eb Athin\u00eb. I \u00e7ova dhe lart\u00eb n\u00eb Akropull, u dhash dhe drek\u00ebn dhe u ndava me ta. Edhe sot e k\u00ebsaj dite kam korrespodenc\u00eb me ta n\u00eb facebook. Pra or bab\u00eb si\u00e7 na ke m\u00ebsuar ti miku respektohet dhe nderohet kudo ku t\u00eb jesh\u2026<br \/>\nN\u00eb tregimin \u201cPerandori\u201d, Kadareja nxjerr n\u00eb pah intergritetin e shqiptarit i cili asnj\u00eb her\u00eb nuk ka sulmuar trojet e fqinjve, por historikisht i ka mbrojtur tojet e veta dhe kur e shikoj q\u00eb e poshtrojn\u00eb, k\u00ebrkon q\u00eb t\u00eb marr\u00eb hak p\u00ebr t\u2019u dh\u00ebn\u00eb nj\u00eb m\u00ebsim t\u00eb mir\u00eb dhe p\u00ebr t\u2019u treguar se<br \/>\nky vend ka Zot.<br \/>\nN\u00eb tregimin \u201cSh\u00ebrbimi im i par\u00eb\u201d, Kadareja tregon, se m\u00eb mir\u00eb se ideja dhe p\u00ebrshtypjet hedhin \u201crr\u00ebnj\u00eb\u201d n\u00eb trurin t\u00ebnd nuk jan\u00eb sh\u00ebnimet q\u00eb do t\u00eb mbash duke par\u00eb tjetrin q\u00eb t\u00eb punoj\u00eb dhe ti t\u00eb rrish dhe t\u00eb v\u00ebshtrosh. K\u00eb\u00eb p\u00ebrshkrim Kadareja e b\u00ebn\u00eb kur e d\u00ebrgojn\u00eb me<br \/>\nsh\u00ebrbim n\u00eb ferm\u00ebn e \u201cMollasit\u201d, n\u00eb Elbasan p\u00ebr nj\u00eb shkrim, por sapo arriti u ndesh me stallierin q\u00eb e lajm\u00ebruan se vi\u00e7i ishte i s\u00ebmur\u00eb.<br \/>\nE kam provuar vet k\u00ebt\u00eb pohim t\u00eb shkrimtarit Ismail Kadare. Isha ngarkuar n\u00eb nj\u00eb grup pune nga Gazeta \u201cM\u00ebsuesi\u201d, Taks\u00eb forca, n\u00eb rrethein e Kurbinit dhe t\u00eb Kruj\u00ebs n\u00eb vitin 2008. N\u00eb t\u00eb dy rrethet q\u00eb vizituam shum\u00eb shkolla 9- vje\u00e7are dhe t\u00eb mesme mbajta sh\u00ebnime gjat\u00eb koh\u00ebs q\u00eb antar\u00ebt e ekipit komunikonin me drejtuesit e Zyr\u00ebs<br \/>\nArsimore, drejtor\u00ebt apo dhe m\u00ebsuesit e shkollave, por kur erdhi puna p\u00ebr t\u00eb shkruar artikullin sh\u00ebnimet nuk m\u00eb hyn\u00eb n\u00eb pun\u00eb, p\u00ebrve\u00e7 emrave t\u00eb personave me t\u00eb cil\u00ebt kishim komunikuar.<br \/>\nPra kjo ishte nj\u00eb p\u00ebrvoj\u00eb q\u00eb m\u00eb sh\u00ebrbeu m\u00eb von\u00eb n\u00eb shkrimet e mija.<br \/>\n-A e di? \u2013 i tha Piroja gjith\u00eb g\u00ebzim, &#8211; un\u00eb kisha p\u00ebrgatitur shum\u00eb pyetje p\u00ebr ty, por i harrova t\u00eb gjitha kur erdha k\u00ebtu. Gani \u00c7enezi qeshi me z\u00eb.<br \/>\n-Kam njohur shum\u00eb gazetar\u00eb, tha. N\u00eb tonin e tij kishte di\u00e7ka t\u00eb menduar.<br \/>\n-E si t\u00eb jan\u00eb dukur? -pyeti Piroja.<br \/>\n-Un\u00eb nuk thash\u00eb gj\u00eb, ia b\u00ebri Gani \u00c7ezani, djem t\u00eb mir\u00eb m\u00eb jan\u00eb dukur. Piron e habiti toni me t\u00eb cilin i tha k\u00ebto fjal\u00eb\u2026.<br \/>\n-Ja k\u00ebtu un\u00eb mora nj\u00eb m\u00ebsim t\u00eb mir\u00eb n\u00eb jet\u00eb, &#8211; i tha, duke treguar me gisht \u00e7imenton e lag\u00ebt dhe t\u00eb ftoht\u00eb\u2026<br \/>\nStallieri nuk e priste q\u00eb shkrimtari t\u00eb tronditej kaq shum\u00eb\u2026.<br \/>\nN\u00eb tregimin \u201cK\u00ebnga\u201d Kadareja ia b\u00ebn\u00eb t\u00eb qart\u00eb lexuesit se k\u00ebnga ngrihet nga populli p\u00ebr b\u00ebmat q\u00eb b\u00ebn\u00eb njeriu dhe jo ta k\u00ebrkosh q\u00eb t\u00eb k\u00ebndoj\u00eb populli kur atij nuk i l\u00ebn\u00eb as nj\u00eb mbres\u00eb.<\/p>\n<p>Kur nisa ta lexoj k\u00ebt\u00eb vep\u00ebr t\u00eb Kadares mu duk paksa i v\u00ebshtir\u00eb, por duke kaluar nga nj\u00ebra faqe n\u00eb tjetr\u00ebn libri m\u00eb mb\u00ebrtheu si kthetrat e kunadh\u00ebs dhe derisa dola n\u00eb faqen e fundit nuk e l\u00ebshova nga dora.<br \/>\nNd\u00ebr tregimet q\u00eb m\u00eb p\u00eblqeu m\u00eb shum\u00eb ishte ai; \u201cSezoni dim\u00ebror i kafe Rivier\u00ebs\u201d. Kritika e t\u00ebrthort\u00eb q\u00eb Kadareja u b\u00ebn\u00eb zakoneve prapanike n\u00ebp\u00ebrmjet personazhit q\u00eb e kishin em\u00ebruar kamarier n\u00eb pushimet verore, nxjerr n\u00eb pah se e vjetra nuk \u00e7rr\u00ebnjoset kollaj edhe<br \/>\npse punon n\u00eb istanca t\u00eb larta shtetrore dhe propogandon t\u00eb ren\u00eb, p\u00ebrs\u00ebri nuk ndahet dot nga e vjetra.<br \/>\nNdihma q\u00eb i jep shoqes s\u00eb kursit n\u00eb nj\u00eb moment de\u00e7iziv t\u00eb jet\u00ebs s\u00eb vet, ku ishte pushuar nga puna tregon p\u00ebr xhestin human t\u00eb njeriut me zem\u00ebr t\u00eb madhe, te tregimi; \u201cQ\u00eb mbetet di\u00e7ka nga Ana\u201d.<br \/>\nVjeshta gjethet u nd\u00ebrron pem\u00ebve, vjeshta vajzave u nd\u00ebrron mbiemrat.<br \/>\n-Mendoj se klient\u00ebt e sot\u00ebm nuk ishin elemente t\u00eb prapambetur t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb, &#8211; tha p\u00ebrgjegj\u00ebsi me ironi.<br \/>\n-P\u00ebrkundrazi. M\u00eb lejo t\u00eb kujtoj, shoqa Diri, se midis tyre kishte njer\u00ebz q\u00eb kryejn\u00eb funksione t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme e megjithat\u00eb mund t\u00eb jen\u00eb fare mir\u00eb elemente t\u00eb prapambetur, &#8211; tha Diri me vendosm\u00ebri \u2026etj.<br \/>\nNovela \u201cBreznia e Hankonat\u00ebve\u201d kronik\u00eb e nj\u00eb familje. Po ta lexoni do shikoni sa aktuale \u00ebsht\u00eb n\u00eb k\u00ebto tridhjet\u00eb vite demokraci, ku prona vidhet, shitet e mbivendosur, gjyqe pa fund dhe n\u00eb fund ngjarje t\u00eb pa k\u00ebndshme sikur ndodhi k\u00ebto dit\u00eb me vrasjen e gjyqtarit n\u00eb sall\u00ebn e<br \/>\ngjyqit.<br \/>\nFigurat letrare q\u00eb p\u00ebrdor Kadareja n\u00eb k\u00ebt\u00eb novel\u00eb simbolizojn\u00eb pabesin\u00eb e njeriut t\u00eb par\u00eb q\u00eb hodhi themelet e sht\u00ebpis\u00eb s\u00eb Hnkonat\u00ebve dhe, mbi baz\u00ebn e betimit t\u00eb rrem q\u00eb b\u00ebri p\u00ebr tok\u00ebn, deri n\u00eb tre breza vuri pasuri dhe u shtua shum\u00eb, por n\u00eb breznin\u00eb e katrt\u00eb, familja mori t\u00eb tatpjet\u00ebn dhe lante gjynahet e st\u00ebrgjyshit derisa m\u00eb n\u00eb fund u katandis\u00eb si mos m\u00eb keq. B\u00ebria e pasuris me mashtrime dhe pabesia n\u00eb ballafaqim b\u00ebn\u00eb q\u00eb nj\u00eb dit\u00eb ti lajn\u00eb t\u00eb gjitha hakaretet. K\u00ebtej e kan\u00eb origjin\u00ebn fjal\u00ebt e urta popullore.<br \/>\nZoti m\u00ebnon, por kurr nuk harron\u201d.<br \/>\nDardha bie n\u00ebn dardh\u00eb.<br \/>\n\u00c7\u2019ke b\u00ebr\u00eb do ta b\u00ebjn\u00eb etj. Leximi k\u00ebsaj vepre t\u00eb l\u00eb mbresa dhe ke se \u00e7far\u00eb t\u00eb m\u00ebsosh prej leximit t\u00eb tregimeve dhe Novel\u00ebs s\u00eb autorit Ismail Kadare.<br \/>\nTiran\u00eb\/ 22\/11\/2025<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bashkim Saliasi SH\u00cbNIME MBI VEPR\u00cbN LETRARE 11- T\u00cb T\u00cb SHKRIMTARIT ISMAIL KADARE N\u00eb vepr\u00ebn letrare 11- t\u00eb , t\u00eb shkrimtarit Ismail Kadare do t\u00eb njiheni me tipa dhe karaktere, personazhe aktuale q\u00eb i ndeshim dhe n\u00eb dit\u00ebt tona. Hajnia \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb nj\u00eb fenomen q\u00eb shqet\u00ebson shoq\u00ebrin\u00eb ton\u00eb n\u00eb k\u00ebto 31 vite demokraci. Vjedhje pronash, mashtrime, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":3473,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-3689","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-botime-te-reja"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/migjeni.se\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3689","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/migjeni.se\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/migjeni.se\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/migjeni.se\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/migjeni.se\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3689"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/migjeni.se\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3689\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3690,"href":"https:\/\/migjeni.se\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3689\/revisions\/3690"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/migjeni.se\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3473"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/migjeni.se\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3689"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/migjeni.se\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3689"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/migjeni.se\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3689"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}