{"id":3852,"date":"2026-01-02T15:56:34","date_gmt":"2026-01-02T14:56:34","guid":{"rendered":"https:\/\/migjeni.se\/?p=3852"},"modified":"2026-01-02T22:46:59","modified_gmt":"2026-01-02T21:46:59","slug":"bashkim-saliasi-si-evoloi-kultura-e-te-ngrenit-ne-vendin-tone","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/migjeni.se\/index.php\/2026\/01\/02\/bashkim-saliasi-si-evoloi-kultura-e-te-ngrenit-ne-vendin-tone\/","title":{"rendered":"Bashkim Saliasi: SI EVOLOI KULTURA E T\u00cb NGR\u00cbNIT N\u00cb VENDIN TON\u00cb"},"content":{"rendered":"<p>Bashkim Saliasi<\/p>\n<p>SI EVOLOI KULTURA E T\u00cb NGR\u00cbNIT N\u00cb VENDIN TON\u00cb.<\/p>\n<p>Nuk kam dieni p\u00ebr t\u00eb shpjeguar se si evoloi kultura e t\u00eb ngr\u00ebnit n\u00eb qytet ve\u00e7 e ve\u00e7, por p\u00ebrsa i p\u00ebrket\u00eb fshatrave kam lexuar dhe pyetur m\u00eb t\u00eb moshuarit q\u00eb kan\u00eb jetuar midis dy periudhave.<br \/>\n-Ne or bir\u00eb, &#8211; m\u00eb tregonte nj\u00eb plak 87 vje\u00e7ar i cili jeton akoma m\u00eb p\u00ebrpar\u00eb kemi ngr\u00ebn me nj\u00eb lug\u00eb t\u00eb gjith\u00eb pjestar\u00ebt e familjes dhe n\u00eb nj\u00eb en\u00eb t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt.<br \/>\nDashuria n\u00eb familje ishte m\u00eb e madhe se tani. T\u00eb gjith\u00eb mendonim p\u00ebr nj\u00ebri- tjetrin. Kurse n\u00eb dit\u00ebt q\u00eb un\u00eb po jetoj\u00eb dhe shoh\u00eb q\u00eb dashuria midis njerz\u00ebve \u00ebsht\u00eb zbehur.<br \/>\n-Ne filluam t\u00eb hanim ve\u00e7 e ve\u00e7 mbas viteve 1965, kur kushtet higjeno -sanitare u rrit\u00ebn disi. M\u00eb sakt\u00eb n\u00eb gjith\u00eb fshatrat e Skraparit. Kor\u00e7\u00ebs Fierit e P\u00ebrmetit q\u00eb kishim \u00a0miq\u00ebsi t\u00eb ngr\u00ebnit n\u00eb pjata filloi mbas ardhjes s\u00eb dritave elektrike, pas viteve \u201868.<br \/>\nNe n\u00eb ato vite kur u elektrifikuam, nd\u00ebrruam dhe kushtet e fjetjes, t\u00eb ngr\u00ebnies dhe t\u00eb komoditetit. U p\u00ebrmisua mobilimi i sht\u00ebpive. U zhduk nj\u00eb her\u00eb e p\u00ebrgjithmon\u00eb llamba dhe kandili. U hoq sofra e rrumbullakt\u00eb ku uleshin dhe hanin t\u00eb gjith\u00eb pjestar\u00ebt e familjes.<br \/>\nSofra u zvend\u00ebsua me tavolin\u00eb dhe karrige fillimisht\u00eb n\u00eb dhomat e miq\u00ebve dhe pas pak vitesh u p\u00ebrdor p\u00ebr t\u00eb ngr\u00ebn\u00eb gjith\u00eb pjestar\u00ebt e familjes. N\u00eb vitet e m\u00ebparshme ka q\u00ebn\u00eb zakon q\u00eb burrat hanin t\u00eb par\u00ebt dhe n\u00eb sofr\u00ebn e dyt\u00eb uleshin f\u00ebmij\u00ebt dhe grat\u00eb.<br \/>\nNuk ndodhte q\u00eb n\u00eb tavolin\u00ebn e burrave t\u00eb uleshin grat\u00eb dhe kur vinte miku.<br \/>\nF\u00ebmij\u00ebt shpesh her\u00eb binin pa dark\u00eb se i zinte gjumi deri sa t\u00eb mbaronin muhabetin burrat.<br \/>\nPor, m\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishmja \u00ebsht\u00eb se mbas ardhjes s\u00eb drit\u00ebs elektrike jo vet\u00ebm q\u00eb u rrit kultura e t\u00eb ngr\u00ebnit por, n\u00eb familjet tona u fut dhe uj\u00eb i pijsh\u00ebm i cili m\u00eb pas solli dhe dushin me vajguri.<br \/>\nK\u00ebto mbrekullira nuk u b\u00ebn\u00eb brenda dit\u00ebs, por si rezultat i ndikimit t\u00eb disa faktor\u00ebve q\u00eb ndikuan fuqish\u00ebm n\u00eb rritjen e kushteve t\u00eb jetes\u00ebs.<br \/>\nS\u00eb pari, nj\u00eb pjes\u00eb e mir\u00eb e djem\u00ebve dhe e vajzave q\u00eb mor\u00ebn pjes\u00eb n\u00eb luft\u00eb, mbas saj filluan pun\u00eb n\u00eb qytet por, nuk i shk\u00ebput\u00ebn marrdh\u00ebniet me nj\u00eb her\u00eb me t\u00eb afrmit e tyre n\u00eb fshat.<br \/>\nMartesa e vajzave t\u00eb fshatit n\u00eb qytet ishte nj\u00eb faktor tjet\u00ebr i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb p\u00ebrballjen e dy kulturave midis fshatit dhe qytetit. Kur k\u00ebto vajza ktheheshin pran\u00eb familjeve t\u00eb tyre n\u00eb fshat sillnin kultur\u00ebn e qytetit etj.<br \/>\nVizitat e her\u00ebpashershme pran\u00eb familjeve t\u00eb tyre b\u00ebri q\u00eb dhe kushtet e jetes\u00ebs t\u00eb ndryshojn\u00eb. T\u00ebrheqa e familjes n\u00eb drejtim t\u00eb qytetit dhe vajtjet dhe ardhjet te nj\u00ebri-tjetri ndihmuan q\u00eb t\u00eb ndryshonin kushtet e jetes\u00ebs.<br \/>\nMasivizimi i arsimit dhe zhdukja e analfabetizmit n\u00eb vendin ton\u00eb ndikuan fuqish\u00ebm n\u00eb rritjen e kultur\u00ebs n\u00eb fshat.<br \/>\nNj\u00eb faktor tjet\u00ebr i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm ishte dhe pjesmarrja e rinis\u00eb dhe moshave t\u00eb reja n\u00eb aksionet e rind\u00ebrtimit t\u00eb vendit dhe n\u00eb hekurudhat q\u00eb u nd\u00ebrtuan n\u00eb ato vite.<br \/>\nEmisionet e ndryshme q\u00eb jepeshin n\u00eb radio dhe m\u00eb von\u00eb n\u00eb televizion ishin nj\u00eb eksperienc\u00eb e mir\u00eb q\u00eb ndihmoi t\u00eb p\u00ebrhapej m\u00eb shpejt\u00eb t\u00eb kultur\u00ebs n\u00eb fshat.<br \/>\nDalja jasht\u00eb shtetit e nj\u00eb pjese t\u00eb mir\u00eb e djem\u00ebve t\u00eb rrethit ton\u00eb n\u00ebp\u00ebr shkollat e lindjes ishte nj\u00eb faktor tjet\u00ebr q\u00eb ndihmoi n\u00eb kultur\u00ebn e t\u00eb ushqyerit, ku popullsia e k\u00ebtyre zonave filloi t\u00eb p\u00ebrdori me shumic\u00eb dhe perimet dhe t\u00eb rrisi k\u00ebrkes\u00ebn e t\u00eb ushqyerit.<br \/>\nNj\u00eb ndihmes\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme n\u00eb p\u00ebrhapjen e kultur\u00ebs s\u00eb t\u00eb ngr\u00ebnit ve\u00e7 e ve\u00e7 luajt\u00ebn dhe arsimtar\u00ebt e ardhur nga rrethe t\u00eb ndryshme n\u00eb rrethin ton\u00eb. Por m\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishmja ishte dhe rritja e vler\u00ebs s\u00eb dit\u00ebs s\u00eb pun\u00ebs, q\u00eb mund\u00ebsonte q\u00eb t\u00eb bliheshin paisjet e guzhin\u00ebs.<br \/>\nLind pyetja: -A duhet t\u2019i dij\u00eb k\u00ebto brezi i ri?<br \/>\nPopulli yn\u00eb ka shum\u00eb fjal\u00eb t\u00eb urta t\u00eb cilat duhet t\u00eb jen\u00eb udh\u00ebheq\u00ebse p\u00ebr nd\u00ebrtimin e nj\u00eb jete t\u00eb re. &amp;#39;&amp;#39;Ec p\u00ebrpara, por mos harro t\u00eb k\u00ebthesh kok\u00ebn mbrapaKur ha buk\u00eb, mos b\u00eb th\u00ebrrime;Shtrij\u00eb k\u00ebmb\u00ebt sa ke jorganin; etj.<br \/>\nK\u00ebto fjal\u00eb t\u00eb urta kan\u00eb kuptimin filozofik\u00eb t\u00eb organizimit t\u00eb jet\u00ebs br\u00ebndap\u00ebrbrenda familjes. N\u00eb dit\u00ebt tona jan\u00eb shtuar salltanetet dhe kultura e<br \/>\nt\u00eb ushqyerit \u00ebsht\u00eb rritur si rezultat dhe i p\u00ebrsosjes s\u00eb mjeteve t\u00eb informacionit<br \/>\ndhe n\u00eb zonat m\u00eb t\u00eb largta t\u00eb vendit ton\u00eb dhe kjo ka \u00e7uar dhe n\u00eb rritjen e jet\u00ebgjat\u00ebsis\u00eb s\u00eb njerz\u00ebve.<br \/>\nL\u00ebvizja e lir\u00eb dhe shk\u00ebmbimi i kulturave me vendet fqinj\u00eb dhe ato t\u00eb largta po ndihmojn\u00eb fuqish\u00ebm n\u00eb organizimin e jetes\u00ebs dhe si rezultat dhe rritjes s\u00eb jet\u00ebgjat\u00ebsis\u00eb s\u00eb njerz\u00ebve n\u00eb vendin ton\u00eb.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bashkim Saliasi SI EVOLOI KULTURA E T\u00cb NGR\u00cbNIT N\u00cb VENDIN TON\u00cb. Nuk kam dieni p\u00ebr t\u00eb shpjeguar se si evoloi kultura e t\u00eb ngr\u00ebnit n\u00eb qytet ve\u00e7 e ve\u00e7, por p\u00ebrsa i p\u00ebrket\u00eb fshatrave kam lexuar dhe pyetur m\u00eb t\u00eb moshuarit q\u00eb kan\u00eb jetuar midis dy periudhave. -Ne or bir\u00eb, &#8211; m\u00eb tregonte nj\u00eb plak [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":3134,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-3852","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-opinione"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/migjeni.se\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3852","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/migjeni.se\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/migjeni.se\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/migjeni.se\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/migjeni.se\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3852"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/migjeni.se\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3852\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3853,"href":"https:\/\/migjeni.se\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3852\/revisions\/3853"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/migjeni.se\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3134"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/migjeni.se\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3852"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/migjeni.se\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3852"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/migjeni.se\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3852"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}