{"id":3946,"date":"2026-01-25T13:14:31","date_gmt":"2026-01-25T12:14:31","guid":{"rendered":"https:\/\/migjeni.se\/?p=3946"},"modified":"2026-01-25T13:14:37","modified_gmt":"2026-01-25T12:14:37","slug":"nga-gladiola-jorbus-knallen-skulptura-qe-flet-me-zerin-e-historise","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/migjeni.se\/index.php\/2026\/01\/25\/nga-gladiola-jorbus-knallen-skulptura-qe-flet-me-zerin-e-historise\/","title":{"rendered":"Nga Gladiola Jorbus  &#8220;Knallen&#8221; Skulptura q\u00eb flet me z\u00ebrin e historis\u00eb"},"content":{"rendered":"<p>Nga Gladiola Jorbus<\/p>\n<p><strong> &#8220;Knallen&#8221; Skulptura q\u00eb flet me z\u00ebrin e historis\u00eb <\/strong><\/p>\n<p>N\u00eb zem\u00ebr t\u00eb Bor\u00e5s-it, aty ku rruga Stora Brogatan pulson me ritmin e p\u00ebrditshm\u00ebris\u00eb urbane, q\u00ebndron nj\u00eb figur\u00eb bronzi q\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb thjesht nj\u00eb skulptur\u00eb, por nj\u00eb kujtim i gjall\u00eb, nj\u00eb frym\u00ebzim i heshtur: &#8220;Knallen&#8221;. E krijuar nga mjeshtri Arvid Kn\u00f6ppel dhe e vendosur n\u00eb vitin 1947, kjo vep\u00ebr artistike mish\u00ebron shpirtin e nj\u00eb epoke, t\u00eb nj\u00eb njeriu, t\u00eb nj\u00eb ideali. Me q\u00ebndrim t\u00eb pal\u00ebkundur dhe veshje tradicionale q\u00eb flasin p\u00ebr rr\u00ebnj\u00eb dhe identitet, figura e tregtarit ambulant Knalle i ka mb\u00ebshtetur duart mbi nj\u00eb piedestal t\u00eb gdhendur me simbole t\u00eb tregtis\u00eb. Ai nuk shet m\u00eb mallra, por ofron di\u00e7ka m\u00eb t\u00eb \u00e7muar: nj\u00eb rr\u00ebfim t\u00eb skalitur n\u00eb bronz, nj\u00eb histori t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt q\u00eb flet p\u00ebr guximin, p\u00ebrpjekjen dhe lidhjen e thell\u00eb me tok\u00ebn dhe komunitetin. Knallarna, k\u00ebta udh\u00ebtar\u00eb t\u00eb palodhur t\u00eb shekujve XVI e m\u00eb tej, ishin arteriet e gjalla t\u00eb ekonomis\u00eb dhe kultur\u00ebs s\u00eb rajonit Sjuh\u00e4radsbygden. Ata bartnin me vete jo vet\u00ebm mallra, por edhe lajme, ide dhe shpres\u00eb. Ishin ata q\u00eb, me hapin e tyre t\u00eb vendosur, hodh\u00ebn themelet e Bor\u00e5s-it n\u00eb vitin 1620, nj\u00eb qytet q\u00eb lindi nga nevoja p\u00ebr nj\u00eb qend\u00ebr t\u00eb q\u00ebndrueshme tregtare dhe u rrit mbi vlerat e pun\u00ebs dhe bashk\u00ebpunimit. Sot, &#8220;Knallen&#8221; nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb monument. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb pik\u00eb takimi p\u00ebr kujtes\u00ebn kolektive, nj\u00eb vend ku e kaluara dhe e tashmja shk\u00ebmbejn\u00eb p\u00ebrsh\u00ebndetje. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb ftes\u00eb p\u00ebr reflektim mbi rr\u00ebnj\u00ebt, mbi at\u00eb \u00e7ka e ka form\u00ebsuar qytetin si komunitet. N\u00eb nj\u00eb bot\u00eb t\u00eb globalizuar, ku tregtia ndodh me nj\u00eb klikim dhe tekonologjia i ka shuar distancat, kjo figur\u00eb e heshtur na kujton se forca e v\u00ebrtet\u00eb q\u00ebndron n\u00eb ndershm\u00ebri, k\u00ebmb\u00ebngulje dhe lidhjen njer\u00ebzore. &#8220;Knallen&#8221; \u00ebsht\u00eb m\u00eb shum\u00eb se bronz i gdhendur. Ai \u00ebsht\u00eb vet\u00eb zemra e Bor\u00e5s-it, q\u00eb rreh n\u00eb ritmin e kujtes\u00ebs dhe krenaris\u00eb.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Gladiola Jorbus &#8220;Knallen&#8221; Skulptura q\u00eb flet me z\u00ebrin e historis\u00eb N\u00eb zem\u00ebr t\u00eb Bor\u00e5s-it, aty ku rruga Stora Brogatan pulson me ritmin e p\u00ebrditshm\u00ebris\u00eb urbane, q\u00ebndron nj\u00eb figur\u00eb bronzi q\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb thjesht nj\u00eb skulptur\u00eb, por nj\u00eb kujtim i gjall\u00eb, nj\u00eb frym\u00ebzim i heshtur: &#8220;Knallen&#8221;. E krijuar nga mjeshtri Arvid Kn\u00f6ppel dhe e vendosur [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":3947,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-3946","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-opinione"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/migjeni.se\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3946","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/migjeni.se\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/migjeni.se\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/migjeni.se\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/migjeni.se\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3946"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/migjeni.se\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3946\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3948,"href":"https:\/\/migjeni.se\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3946\/revisions\/3948"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/migjeni.se\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3947"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/migjeni.se\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3946"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/migjeni.se\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3946"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/migjeni.se\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3946"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}