{"id":4157,"date":"2026-04-10T11:12:10","date_gmt":"2026-04-10T10:12:10","guid":{"rendered":"https:\/\/migjeni.se\/?p=4157"},"modified":"2026-04-10T11:12:10","modified_gmt":"2026-04-10T10:12:10","slug":"kadri-tarelli-shkruanalipashaida-histori-e-derdhur-ne-vargje","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/migjeni.se\/index.php\/2026\/04\/10\/kadri-tarelli-shkruanalipashaida-histori-e-derdhur-ne-vargje\/","title":{"rendered":"Kadri Tarelli shkruan:\u201cALIPASHAIDA\u201d \u2013 HISTORI E DERDHUR N\u00cb VARGJE"},"content":{"rendered":"<p>Kadri Tarelli shkruan:<br \/>\n\u201d Kolegu i madh i tij, Hajne, vler\u00ebson \u00e7udit\u00ebrisht: \u201cG\u00ebte \u00ebsht\u00eb Ali Pasha Tepelena i let\u00ebrsis\u00eb gjermane\u201d.<br \/>\n\u201cALIPASHAIDA\u201d \u2013 HISTORI E DERDHUR N\u00cb VARGJE<br \/>\nIrakli Ko\u00e7ollari n\u00eb studimin, \u201cAlipashaida\u201d.<\/p>\n<p>Libri \u201cAlipashaida\u201d, i sjell\u00eb s\u00eb fundi nga studiuesi Irakli Ko\u00e7ollari, \u00ebsht\u00eb studim i madh n\u00eb dukje, i r\u00ebnd\u00eb n\u00eb pesh\u00eb, por m\u00eb i shtrenjt\u00eb \u00ebsht\u00eb mendimi, pasi mban mbi shpin\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb historis\u00eb s\u00eb shqiptar\u00ebve, t\u00eb ndodhura, rreth 200 vjet m\u00eb par\u00eb, gjat\u00eb \u201cMbret\u00ebrimit\u201d t\u00eb Pashait dhe Vezirit zulm\u00ebmadh, Ali Pasha Tepelena.<br \/>\nMagjia dhe k\u00ebnaq\u00ebsia e leximit, m\u00eb shtyu q\u00eb n\u00eb krye t\u00eb vendosja titullin \u201cAlipashaida\u201d \u2013 Histori e derdhur n\u00eb vargje\u201d. Ashtu si\u00e7 e pag\u00ebzoi poeti dhe diplomati Haxhi Shehreti, 220 vjet m\u00eb par\u00eb. K\u00ebshtu me t\u00eb nj\u00ebjtin em\u00ebr e titullon edhe studiuesi yn\u00eb Prof. Dr. Ko\u00e7ollari.<br \/>\nFantastike! Nj\u00eb histori kaq e shtrir\u00eb n\u00eb koh\u00eb, e lavdishme, e gjakosur, e mallkuar, e d\u00ebnuar, d\u00ebrmuar e shkat\u00ebrruar. Nj\u00ebkoh\u00ebsisht, e vjersh\u00ebruar mjesht\u00ebrisht, e mb\u00ebshtetur t\u00ebr\u00ebsisht n\u00eb ngjarje t\u00eb jetuara jet\u00ebsisht dhe shpirt\u00ebrisht. Ngjarje madh\u00ebshtie, trim\u00ebrie, burr\u00ebrie dhe lemerie, q\u00eb nuk t\u00eb len\u00eb t\u00eb hamend\u00ebsosh, apo t\u00eb kalosh n\u00eb frym\u00ebzim, si\u00e7 ndodh me poet\u00ebt dhe shkrimtar\u00ebt. Aq e v\u00ebrtet\u00eb \u00ebsht\u00eb kjo, sa edhe vet\u00eb autori Ko\u00e7ollari, detyrohet t\u00eb jete i kursyer n\u00eb rr\u00ebfimin e tij. Ai mjaftohet vet\u00ebm me kujdesin p\u00ebr t\u2019i lidhur ngjarjet, pa e prishur kuvendin e letrave q\u00eb flasin vet\u00eb, me gjuh\u00ebn e vargjeve.<br \/>\n\u00cbsht\u00eb vet\u00eb Haxhi Shehreti, autori i poem\u00ebs \u201cAlipashaida\u201d, poet dhe bashk\u00ebkohanik i asllanit Ali Pasha, shum\u00eb pran\u00eb me Pashain dhe ngjarjet rreth tij, i p\u00ebrfshir\u00eb n\u00eb l\u00ebvizjen letrare e folklorike t\u00eb koh\u00ebs, q\u00eb i ka vendosur k\u00ebt\u00eb em\u00ebr, e cila p\u00ebrmbledh t\u00eb gjith\u00eb krijimtarin\u00eb, lidhur m\u00eb Vezirin dhe sundimin e tij disa dekada, n\u00eb<br \/>\nArb\u00ebrin\u00eb jugore. E them k\u00ebt\u00eb, pasi \u00ebsht\u00eb nj\u00eb t\u00ebr\u00ebsi shkrimtarie, q\u00eb p\u00ebrfshin t\u00eb gjitha gjinit\u00eb: let\u00ebrsi, folklor, piktur\u00eb, muzik\u00eb, dramaturgji, etj. N\u00eb k\u00ebt\u00eb mjedis kaq t\u00eb pasur artistikisht, gjallojn\u00eb nj\u00eb s\u00ebr\u00eb poemash edhe nga autor\u00eb t\u00eb tjer\u00eb q\u00eb e rrokin k\u00ebt\u00eb tem\u00eb, madje si\u00e7 v\u00eb re edhe studiuesi Ko\u00e7ollari, nj\u00ebra m\u00eb e bukur se tjetra, por t\u00eb shp\u00ebrndara n\u00eb arkivat, teatrot, galerit\u00eb e arteve t\u00eb Londr\u00ebs, Parisit, Vjen\u00ebs, Nju Jorkut, Athin\u00ebs, apo Stambollit, etj, etj.<br \/>\nUn\u00eb nuk pranoj t\u00eb b\u00ebj analiz\u00eb letrare, p\u00ebr nj\u00eb lib\u00ebr shkencor historik, pavar\u00ebsisht se edhe ajo ka vler\u00ebn dhe r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e vet. Libri shkencor peshohet nga t\u00eb rejat q\u00eb sjell dhe sa t\u00eb mb\u00ebshtetura jan\u00eb n\u00eb dokumente. E vetmja gj\u00eb q\u00eb mund t\u00eb b\u00ebj, \u00ebsht\u00eb t\u00eb ndri\u00e7oj disa gur\u00eb t\u00eb \u00e7muar, sa p\u00ebr t\u00eb nxitur k\u00ebrsh\u00ebrin\u00eb, nd\u00ebrkoh\u00eb k\u00ebndonj\u00ebsi zbulon thesaret.<br \/>\nLibri, n\u00eb rreth 819 faqe, ka shum\u00eb kapituj dhe n\u00ebn\/kapituj. Un\u00eb n\u00eb v\u00ebshtrimin tim e ndaj n\u00eb dy pjes\u00eb:<br \/>\nPjesa e I-r\u00eb. \u201cArb\u00ebria. Trash\u00ebgimia kulturore dhe identitare n\u00ebp\u00ebr shekuj\u201d.<br \/>\nAutori, n\u00eb 130 faqe, e detyron lexuesin t\u00eb vesh\u00eb kostumin e koh\u00ebs, ndryshe nuk mund t\u00eb kuptoj\u00eb \u00e7ka ndodh, aq m\u00eb pak t\u00eb sh\u00ebtis\u00eb i qet\u00eb n\u00eb shtigjet e asaj historie t\u00eb trazuar, q\u00eb t\u00ebrhoqi v\u00ebmendjen e perandor\u00ebve, dijetar\u00ebve, poet\u00ebve, artist\u00ebve m\u00eb n\u00eb z\u00eb, p\u00ebrfshi edhe politikan\u00eb e ushtarak\u00eb t\u00eb etur p\u00ebr lavdi e pushtet. K\u00ebtu gjejm\u00eb nj\u00eb pasqyr\u00eb t\u00eb plot\u00eb t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb: at\u00eb politike, diplomatike, ekonomike, letrare, folklorike, ushtarake, urbanistike, p\u00ebrfshi edhe artet pamore. Pa l\u00ebn\u00eb pas dore edhe lidhjet me bot\u00ebn per\u00ebndimore, apo interesin q\u00eb paraqesin ato ndaj k\u00ebtij sundimtari, q\u00eb b\u00ebri epok\u00eb. Koh\u00eb q\u00eb, si\u00e7 v\u00ebren autori, ka nj\u00eb vlere dhe fuqi hyjnore: \u201cMe gjith\u00eb pushtimin p\u00ebr gjat\u00eb kat\u00ebr shekujsh rob\u00ebri osmane\u2026\u2026. Ata nuk e pranuan asnj\u00ebher\u00eb okupatorin lindor gjer n\u00eb n\u00ebnshtrim p\u00ebrfundimtar, etj, etj. Pra, n\u00eb thelb, e gjith\u00eb kjo rezistenc\u00eb fizike, morale dhe shpirt\u00ebrore kishte qen\u00eb shfaqje dhe p\u00ebrpjekje p\u00ebr liri, mbijetes\u00eb dhe identitet nacional\u201d. Ajo q\u00eb m\u00eb p\u00eblqen dhe dua ta ve\u00e7oj, jan\u00eb shkrimet me p\u00ebrshtypjet e udh\u00ebtar\u00ebve, gazetar\u00ebve, poet\u00ebve, shkrimtar\u00ebve, historian\u00ebve, konsujve, ushtarak\u00ebve, diplomat\u00ebve, q\u00eb shkel\u00ebn k\u00ebto treva ku banojn\u00eb shqiptar\u00ebt, nj\u00ebkoh\u00ebsisht q\u00eb u njoh\u00ebn me b\u00ebmat e tyre n\u00eb luft\u00eb dhe n\u00eb p\u00ebrpjekje p\u00ebr t\u2019u m\u00ebvet\u00ebsuar. Po p\u00ebrmend Letrar\u00ebt: Lord Bajron, Aleksand\u00ebr Duma, Viktor Hygo, La Martin, Eugen Delakrua, Luis Dypre, etj. P\u00ebr vet\u00ebm dy prej tyre do p\u00ebrmend edhe pak fjal\u00eb, pasi n\u00eb t\u00eb kund\u00ebrt do m\u00eb duhet t\u00eb mbush faqe t\u00eb t\u00ebra:<br \/>\n1. Ledi Meri Wortlay Montagu. 1717. \u201cLet\u00ebr, shkruar gjat\u00eb udh\u00ebtimit n\u00eb Europ\u00eb, Azi dhe Afrik\u00eb\u201d. Paris 1800. Vol. 1-2, faqe 75. Ajo mbetet udh\u00ebtarja e par\u00eb, q\u00eb nanp\u00ebrcjell imazhet dhe karakteristikat e shqiptar\u00ebve, n\u00ebn Perandorin\u00eb Osmane: \u201cPor nga t\u00eb gjith\u00eb besimtar\u00ebt q\u00eb ka takuar\u2026\u2026. N\u00eb territoret e Perandoris\u00eb Osmane,\u00a0 Arnaut\u00ebt (shqiptar\u00ebt), duket se jan\u00eb m\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00ebt. Ata jan\u00eb t\u00eb lindur n\u00eb arnautllik (Arb\u00ebri), Mqedonin\u00eb antike, madje ende ruajn\u00eb kuraj\u00ebn, guximin, dhe q\u00ebndrueshm\u00ebrin\u00eb e dikurshme\u2026 Repartet e luft\u00ebtar\u00ebve mbeten m\u00eb t\u00eb mirat e<br \/>\nPerandoris\u00eb Turke, dhe e vetmja forc\u00eb kontrolluese mbi Jeni\u00e7er\u00ebt. \u201cUn\u00eb nuk njoh ndonj\u00eb rac\u00eb tjet\u00ebr n\u00eb k\u00ebt\u00eb bot\u00eb\u2026\u2026 q\u00eb t\u00eb ket\u00eb nj\u00eb opinion kaq modest p\u00ebr aft\u00ebsit\u00eb e veta\u201d. Shkak i krenaris\u00eb, prejardhja historike dhe gjeografike, pa harruar edhe personazhet historik, q\u00eb sh\u00ebrbenin si heronj komb\u00ebtar, \u00e7ka u kujton atyre prejardhjen antike.<br \/>\n2. Armiku i betuar i Ali Pashait. konsulli francez Puk\u00ebvil, n\u00eb vepr\u00ebn \u201cHistoria e rilindjes s\u00eb Greqis\u00eb\u201d, shkruan: Veprimtaria e Aliut ishte civilizuese. Ai solli ndryshime n\u00eb ekonomi, drejt\u00ebsi, sistemin bujq\u00ebsor, hapi rrug\u00eb t\u00eb reja p\u00ebr tregtin\u00eb. Ai<br \/>\nnuk ishte n\u00eb asnj\u00eb rast demagog\u201d.<br \/>\nAutori prof. Ko\u00e7ollari, diku mjaftohet me faktin, se Ali Pasha urdh\u00ebroi q\u00eb e gjith\u00eb administrata t\u00eb p\u00ebrdor\u00eb gjuh\u00ebn greke.<br \/>\nSi njoh\u00ebs i historis\u00eb mund t\u00eb b\u00ebj nj\u00eb pyetje: &#8211; \u201cA \u00e7mohet ky urdh\u00ebr si nj\u00eb dhurat\u00eb e art\u00eb, dh\u00ebn\u00eb veprimtareve helen\u00eb, q\u00eb mbushnin oborrin e<br \/>\npashall\u00ebkut\u2026.? Ata q\u00eb s\u2019kishin komb, por kishin Kish\u00eb dhe gjuh\u00eb t\u00eb shkruar&#8230;.. dhe p\u00ebrpiqen t\u00eb b\u00ebhen komb?\u201d. Nuk e besoj&#8230;&#8230;.!<br \/>\nM\u00eb posht\u00eb po b\u00ebj edhe nj\u00eb pyetje tjet\u00ebr, por q\u00eb si njoh\u00ebsi i historis\u00eb nuk m\u00eb lejohet, pasi historia nuk b\u00ebhet me \u201cSikur\u2026..\u201d, nd\u00ebrsa si lexues mund t\u00eb them e t\u00eb fantazoj: &#8211; Po sikur Ali Pashai t\u00eb urdh\u00ebronte q\u00eb n\u00eb themel t\u00eb shkollave dhe administrat\u00ebs t\u00eb vendoste p\u00ebrdorimin e gjuh\u00ebs shqipe\u2026..!?\u201d. Jam i bindur se poema \u201cAlipashaida\u201d e Haxhi Shehretit do t\u00eb k\u00ebndonte shqip, dhe Arb\u00ebria jugore do t\u00eb shkruante, k\u00ebndonte, lexonte dhe vall\u00ebzonte shqip.<br \/>\nNd\u00ebrsa pjesa e dyt\u00eb, ka tjet\u00ebr ngjyr\u00eb:<br \/>\nLexuesi e ndjen se pjesa kryesore e librit i kushtohet veprimtaris\u00eb letrare, ku n\u00eb qend\u00ebr \u00ebsht\u00eb poema \u201cAlipashaida\u201d. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb gjetje e goditur ky em\u00ebrtim, q\u00eb s\u2019 le m\u00ebdyshje mbi shkall\u00ebn e lart\u00eb t\u00eb dijes dhe kultur\u00ebs s\u00eb poetit dhe diplomatit delvinjot, Haxhi Shehreti.<br \/>\nN\u00ebse dikush guxon t\u00eb mendoj\u00eb: &#8211; A \u00ebsht\u00eb e mundur q\u00eb t\u00eb lul\u00ebzoj\u00eb nj\u00eb poem\u00eb e till\u00eb, pa nj\u00eb klim\u00eb t\u00eb begat\u00eb p\u00ebr kultur\u00ebn dhe krijimtarin\u00eb letrare&#8230;!? P\u00ebrgjigja \u00ebsht\u00eb e thjesht\u00eb: Mjaftojn\u00eb vet\u00ebm k\u00ebto pak radh\u00eb, th\u00ebn\u00eb rreth 160 vjet m\u00eb par\u00eb: \u201cAq e madhe ishte krijimtaria poetike, sa Alfons d\u00eb Lamartine n\u00eb nj\u00eb let\u00ebr drejtuar Jeronim De Rad\u00ebs, 1844, shkruan: \u201cPoezia ka ardhur nga brigjet tuaja dhe duhet t\u00eb kthehet aty\u201d\u2026\u2026 K\u00ebng\u00ebt popullore kushtuar Sk\u00ebnderbeut, t\u00eb kujtojn\u00eb k\u00ebng\u00ebt homerike, shum\u00eb m\u00eb mir\u00eb se k\u00ebng\u00ebt e plog\u00ebshta t\u00eb Greqis\u00eb moderne\u201d.<br \/>\nN\u00eb k\u00ebto kushte Prof. yn\u00eb i nderuar, shprehet: \u201cAlipashaida\u201d, mbetet d\u00ebshmia m\u00eb e ngacmuese n\u00eb Arb\u00ebrin\u00eb jugore, n\u00ebn qeverisjen e Ali Pashait, ndoshta e para e k\u00ebtij lloji n\u00eb dokumentacionin historik dhe letrar t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb\u201d.<br \/>\nN\u00eb disa njoftime ka t\u00eb dh\u00ebna interesante, q\u00eb lidhen me pengesat e studimit dhe botimit t\u00eb literatur\u00ebs q\u00eb u prodhua gjat\u00eb asaj kohe: Historiani britanik Finley, na rr\u00ebfen: \u201cPoema dhe k\u00ebng\u00eb, sikund\u00ebr letrat dhe llogarit\u00eb u shkruan n\u00eb gjuh\u00ebn greke\u2026 Fatkeq\u00ebsisht asnj\u00eb nga koleksionet e k\u00ebng\u00ebve dhe poemave t\u00eb myslyman\u00ebve shqiptar nuk u botuan\u201d. Dhe un\u00eb si shum\u00eb t\u00eb tjer\u00eb lexues pyes: Pse, Pse&#8230;.????<br \/>\nPo sa poema apo krijime kan\u00eb humbur, sa kan\u00eb mundur t\u00eb shp\u00ebtojn\u00eb,&#8230;.?<br \/>\nAutori Ko\u00e7ollari, shkruan: Ne nuk e dim\u00eb \u00e7\u2019mund t\u00eb ken\u00eb fondet arkivore Greke, Turke apo m\u00eb gjer\u00eb, Evropiane. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb merak i studiuesit ton\u00eb, lidhur me k\u00ebrkimet arkivore, pa b\u00ebr\u00eb pyetjen: \u201cKush\u201d dhe \u201cKur\u201d!?<br \/>\nUn\u00eb nuk e di si ting\u00ebllojn\u00eb n\u00eb greqisht vargjet e k\u00ebsaj poeme, por Prof. Ko\u00e7ollari na rr\u00ebfen, se: \u201cPoema u p\u00eblqye shum\u00eb, aq sa, me urdh\u00ebr t\u00eb Pashait, t\u00eb botohej n\u00eb nj\u00eb nga shtypshkronjat m\u00eb t\u00eb mira t\u00eb Vjen\u00ebs\u201d. Besoj se kaq fjal\u00eb mjaftojn\u00eb p\u00ebr forc\u00ebn letrare dhe un\u00eb e besoj, sepse edhe n\u00eb p\u00ebrkthimin shqip ndjehet nj\u00eb varg\u00ebzim i nivelit t\u00eb lart\u00eb. Vargjet 16 rrokje jo vet\u00ebm lejojn\u00eb shprehjen e plot\u00eb t\u00eb mendimit, por muzikaliteti i tyre t\u00eb le pa frym\u00eb. Form\u00eb vjersh\u00ebrimi, q\u00eb dekada m\u00eb pas, u p\u00ebrdor mrekullisht nga Naim Frash\u00ebri, n\u00eb poem\u00ebn \u201cBag\u00ebti e Bujq\u00ebsi\u201d.<br \/>\nP\u00ebrkthyesi meriton nj\u00eb mir\u00ebnjohje t\u00eb madhe, pasi v\u00ebrehet se edhe ai vet\u00eb ka shpirt poeti. \u00a0Koloneli anglez William Martin lik, na thot\u00eb: \u201cKy krijim prej t\u00eb cilit arrita t\u00eb siguroj nj\u00eb kopje, n\u00eb dor\u00ebshkrim p\u00ebrb\u00ebhet nga 4500 vargje\u2026\u2026.\u201d. B\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr vitin 1803, sepse poema u pasurua edhe p\u00ebr 20 vjet t\u00eb tjer\u00eb, kur \u201cLisi i Janin\u00ebs\u201d u pre.<br \/>\nNd\u00ebrsa vite m\u00eb pas armiqt\u00eb e kombit shqiptar, u munduan t\u2019i shkulin edhe rr\u00ebnj\u00ebt shqiptarizmit. Koloneli, i kushton nj\u00eb analiz\u00eb t\u00eb holl\u00ebsishme, harxhon rreth 40 faqe let\u00ebr.<br \/>\n. Edhe ndaj botimit n\u00eb p\u00ebrmbledhjen e autorit grek Kostandin Satha, 1870, asnj\u00eb v\u00ebmendje, analiz\u00eb apo kritik\u00eb, studim apo studiues nuk u mor kurr\u00eb me t\u00eb. Pyetje pa p\u00ebrgjigje: Pse kjo heshtje ndaj k\u00ebtij krijimi\u2026\u2026??<br \/>\nN\u00eb faqe 79. Studiuesi yn\u00eb shprehet: \u201dImagjinoni si do t\u00eb konsiderohej n\u00eb let\u00ebrsin\u00eb greke, Shehreti, n\u00ebse ai do t\u00eb ishte i krishter dhe do t\u00eb l\u00ebvdonte betejat e Suliot\u00ebve kund\u00ebr Ali Pashait\u201d. Nj\u00eb poem\u00eb n\u00eb 10 000 vargje, \u00ebsht\u00eb shkruar n\u00eb vitet 1800-1822, do t\u00eb mbetej origjinale, unike dhe pa nj\u00eb t\u00eb dyt\u00eb n\u00eb llojin e saj. Un\u00eb si lexues i jap krah\u00eb imagjinat\u00ebs, duke u shprehur: \u201cPoema e ardhur nga antikiteti, \u201cIliada dhe Odisea\u201d do t\u00eb mbetej n\u00eb hije, p\u00ebrball\u00eb poem\u00ebs \u201cAlipashaida\u201d.<br \/>\nShembujt t\u00eb tjer\u00eb nuk mungoj\u00eb, n\u00eb pasurimin e letrave dhe poezis\u00eb:<br \/>\nSali Pasha, djali i tret\u00eb i Ali Pashait, autor i nj\u00eb tjet\u00ebr poeme me vlera t\u00eb larta letrare.<br \/>\nHistoriani grek Spiro P. Arvantion, sjell vargje t\u00eb panjohura nga poema Alipashaida, n\u00eb librin me dy v\u00ebllime, \u201cHistoria e Ali Pash\u00eb Tepelen\u00ebs\u201d. Botuar m\u00eb 1895, n\u00eb Athin\u00eb.<br \/>\nEmile Legrand. Publikon \u201cVaje p\u00ebr Ali Tepelen\u00ebn. Pasha i Janin\u00ebs\u201d. Ai shkruan: \u201cN\u00eb k\u00ebndv\u00ebshtrimin ton\u00eb, \u00ebsht\u00eb m\u00eb se e denj\u00eb p\u00ebr t\u2019u konsideruar, simboli i veprave m\u00eb t\u00eb sh\u00ebnuara t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb neohelenike\u201d.<br \/>\nSa p\u00ebr folklorin, duhen volume q\u00eb t\u00eb p\u00ebrmblidhet e gjith\u00eb krijimtaria folklorike e asaj periudhe. Autori me keqardhje v\u00ebren: \u201cKjo pasuri (folklori grek i k\u00ebtyre dekadave), nuk \u00ebsht\u00eb p\u00ebrkthyer n\u00eb shqip. Ajo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb thesar me vlera t\u00eb m\u00ebdha p\u00ebr historin\u00eb ton\u00eb\u201d.<br \/>\nN\u00eb p\u00ebrfundimi po citoj pak fjal\u00eb t\u00eb shkruara nga autori: \u201c\u00cbsht\u00eb viti 1998, q\u00eb \u201cAlipashaida\u201d t\u00eb p\u00ebrkthehej nga ne dhe t\u00eb vinte n\u00eb shqip, n\u00ebn titullin, \u201cAlipashaida e Haxhi Shehretit\u201d. M\u00eb pas shton: &#8211; Ai ishte krijues unik n\u00eb radh\u00ebn e letrave t\u00eb shqipes, me vlera letrare, historike, gjeografike, folklorike, qytetare, etnografike, ekonomike, ushtarake, diplomatike, etj\u201d. faqe 81. \u201cAlipashaida\u201d meriton l\u00ebvdata maksimale si vep\u00ebr letrare, pa mohuar kronik\u00ebn historike, madje p\u00ebr t\u00eb th\u00ebn\u00eb se shum\u00eb ngjarje t\u00eb koh\u00ebs, i hasim vet\u00ebm n\u00eb k\u00ebt\u00eb poem\u00eb\u201d.<br \/>\nP\u00ebr k\u00ebnaq\u00ebsi, n\u00eb fund po sjell vet\u00ebm gjasht\u00eb vargje:<\/p>\n<p>\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026.<br \/>\nUn\u00eb, Haxhi Shehreti shkrova t\u00ebr\u00eb k\u00ebto vargje n\u00eb radh\u00eb,<br \/>\nN\u00ebp\u00ebr xhepa ende mbaj qindra, mij\u00ebra q\u00eb s\u2019jan\u00eb par\u00eb.<br \/>\n\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026.<br \/>\n\u201cK\u00ebto shkruaj p\u00ebr Ali Pashan\u00eb, prij\u00ebsin ton\u00eb b\u00ebma shum\u00eb,<br \/>\nQ\u00eb nuk reshti n\u00eb p\u00ebrpjekje, gjersa Suli ndali frym\u00eb.<br \/>\n\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026\u2026<br \/>\nJam Haxhi Shehreti un\u00eb, mbe\u00e7 i varf\u00ebr nga pasioni,<br \/>\n\u00cbsht\u00eb Delvina vendi im\u00eb, thash\u00eb dhe emrin ta m\u00ebsoni.<br \/>\n&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;<br \/>\nDikush mund t\u00eb mendoj\u00eb se figura e Ali Pashait, po l\u00ebvdohet ca si tep\u00ebr. N\u00eb k\u00ebt\u00eb poem\u00eb jan\u00eb ngjizur dy mendime q\u00eb kund\u00ebrshtojn\u00eb nj\u00ebri-tjetrin. Mjafton t\u00eb vini re k\u00ebt\u00eb perifrazim: \u201cAli Pashai ishte nj\u00eb njeri i mbuluar me aureola lavdie, por edhe me mallkime. I ndri\u00e7uar, vezulluar, por edhe i n\u00ebmur, i mallkuar dhe p\u00ebrbuzur, madje gjer p\u00ebrtej kufijve t\u00eb dhimbjes\u2026..\u201d.<br \/>\nNuk mund ta mbyll shkrimin pa th\u00ebn\u00eb edhe dy fjal\u00eb mir\u00ebkuptimi:<br \/>\nNd\u00ebrkoh\u00eb mund t\u00eb shtoj: Dr. Irakli Ko\u00e7ollari \u00ebsht\u00eb njoh\u00ebsi dhe studiuesi m\u00eb i mir\u00eb e historis\u00eb s\u00eb Ali Pashait ton\u00eb.<br \/>\nUrime dhe mir\u00ebnjohje i nderuar Prof. Dr. Irakli Ko\u00e7ollari, q\u00eb na solle librin \u201cAlipashaida\u201d, duke i ngritur letrave shqipe nj\u00eb p\u00ebrmendore t\u00eb lart\u00eb dhe t\u00eb art\u00eb.<br \/>\nKadri Tarelli<br \/>\nMes pranvere, 2026<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kadri Tarelli shkruan: \u201d Kolegu i madh i tij, Hajne, vler\u00ebson \u00e7udit\u00ebrisht: \u201cG\u00ebte \u00ebsht\u00eb Ali Pasha Tepelena i let\u00ebrsis\u00eb gjermane\u201d. \u201cALIPASHAIDA\u201d \u2013 HISTORI E DERDHUR N\u00cb VARGJE Irakli Ko\u00e7ollari n\u00eb studimin, \u201cAlipashaida\u201d. Libri \u201cAlipashaida\u201d, i sjell\u00eb s\u00eb fundi nga studiuesi Irakli Ko\u00e7ollari, \u00ebsht\u00eb studim i madh n\u00eb dukje, i r\u00ebnd\u00eb n\u00eb pesh\u00eb, por m\u00eb i [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":3395,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-4157","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-botime-te-reja"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/migjeni.se\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4157","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/migjeni.se\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/migjeni.se\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/migjeni.se\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/migjeni.se\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4157"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/migjeni.se\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4157\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4158,"href":"https:\/\/migjeni.se\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4157\/revisions\/4158"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/migjeni.se\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3395"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/migjeni.se\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4157"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/migjeni.se\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4157"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/migjeni.se\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4157"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}